Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατ. Αττικής

"εκπαίδευση & θέατρο"

"Διαφυγές...από κάθε εξάρτηση"

ένα ΘεατροΠαιδαγωγικό Πρόγραμμα για σχολεία με τεχνικές Θεάτρου Φόρουμ

για τη λήψη αποφάσεων και την πρόληψη

σε συνεργασία με το Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση

και το ΚΕΘΕΑ

πληρ. 2103576046, didanpep@sch.gr

Συντονιστής: Νίκος Γκόβας, Υπεύθυνος Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατ. Αττικής (μέχρι 1-7-2014)

Ένα καλά οργανωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που χρησιμοποιεί το θέατρο ως εργαλείο

και που υλοποιείται με παρέμβαση στο σχολείο από μια ομάδα ηθοποιών-παιδαγωγών (Θεατροπαιδαγωγική Ομάδα Θ.Ο).

Χρήσιμο Υλικό

1) Το βιβλίο με αναλυτική περιγραφή και εμπειρίες από προηγούμενες εφαρμογές σε σχολεία (ελεύθερη πρόσβαση):

"Θεατροπαιδαγωγικά Προγράμματα με Τεχνικές Θεάτρου Φόρουμ" Νίκος Γκόβας, Χριστίνα Ζώνιου (επιμ.), ISBN 978-960-98466-9-1 & 978-960-99721-0-9, Αθήνα 2011, Σελ.88. Περιλαμβάνει περιγραφή της τεχνικής Φόρουμ, ασκήσεις, καθώς και πλήρη περιγραφή των προγραμμάτων "Διαφυγές" & "Μικρές σκηνές καθημερινής βίας" 

Κατεβάστε δωρεάν & διαβάστε όλο το βιβλίο εδώ! (παραγγελίες σε έντυπη μορφή στο 2106541600)

2) Άλλο βιβλίο (ελεύθερη πρόσβαση) με ασκήσεις θεάτρου Φόρουμ: "From spectators to spect-actors:using forum theatre to explore global citizenship"

A resource booklet for teachers, youth workers and facilitators, Kent and the Wider World / a Commonwork project. Κατεβάστε δωρεάν & διαβάστε όλο το βιβλίο εδώ

3) Άρθρα για το Θέατρο Φόρουμ και τον Augusto Boal στα ελληνικά..εδώ!

 

 

Τι είναι το Διαφυγές... και πως εφαρμόζεται στα σχολεία

 

Σκοπός του προγράμματος είναι  να θέσει ερωτήματα που σχετίζονται με το θέμα της πρόληψης και της λήψης αποφάσεων στους εφήβους. Ερωτήματα  που μας οδηγούν μπροστά στη δυνατότητα επιλογών που όλοι μας έχουμε  όταν χρειαστεί να αποφασίσουμε για τις ζωές μας. Εδώ, το ζητούμενο δεν είναι οι απαντήσεις άλλα η «διαδρομή» που διανύουμε για να φτάσουμε σε αυτές. Μια διαδρομή- αναζήτηση που μας φέρνει απέναντι σε προσωπικές και κοινωνικές  στάσεις,  ιδανικά, επιθυμίες και ευθύνες.

Τεχνικές: Με τη βοήθεια τεχνικών θεάτρου, εκπαιδευτικού δράματος και θεάτρου Φόρουμ διερευνούνται διλήμματα που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι καθώς και οι διαδικασίες μέσα από τις οποίες παίρνονται οι αποφάσεις.

 

Μεθοδολογία: Η προσέγγιση γίνεται μέσα από τεχνικές θεάτρου και της θεατροπαιδαγωγικής. Στη Θεατροπαιδαγωγική θέατρο και εκπαίδευση συναντιούνται σε μια προσπάθεια να αναπτύξουν την επικοινωνία και την ενημέρωση των συμμετεχόντων απέναντι σε  κρίσιμα κοινωνικά θέματα. Στη σκηνή παρουσιάζονται πραγματικά προβλήματα όπου οι ήρωες καλούνται να πάρουν αποφάσεις. Οι αποφάσεις συνήθως δεν παρουσιάζονται στο κοινό καθώς αυτό (το κοινό) καλείται να δώσει τις λύσεις που αυτό θεωρεί καταλληλότερες κάθε φορά. Οι προτάσεις του κοινού δεν εξαντλούνται στη συζήτηση αλλά «παίζονται» στη σκηνή. Πρόκειται για μια διαδικασία που μετατρέπει το θέατρο σε μέσο μιας εναλλακτικής παιδαγωγικής.

Πιο συγκεκριμένα: Μια Θεατροπαιδαγωγική Ομάδα (Θ.Ο) αποτελείται από νέους ηθοποιούς-παιδαγωγούς. Αυτοί έχουν ερευνήσει, συλλέξει πληροφορίες και ετοιμάσει μια παράσταση-δρώμενο μικρής διάρκειας (περί τα 20’)  πάνω σε συγκεκριμένο θέμα (διαφορετικότητα, αποκλεισμός, εξαρτήσεις, στερεότυπα). Η σύντομη παράσταση-δρώμενο παρουσιάζει το κοινωνικό πρόβλημα μέσα από τη ζωή ενός ήρωα που ονομάζεται «πρωταγωνιστής». Αυτός έχει να ξεπεράσει δυσκολίες και προβλήματα που θα του δημιουργούν οι «ανταγωνιστές» και βρίσκεται ενώπιον διλημμάτων και λήψης σημαντικών αποφάσεων. Η παρουσίαση-δρώμενο αυτή είναι ευέλικτη, γίνεται με απλά μέσα και μπορεί να υλοποιηθεί και μέσα στην αίθουσα μιας σχολικής τάξης. Το σημαντικό στοιχείο του προγράμματος είναι ότι η παράσταση-δρώμενο θα δώσει την ευκαιρία στους μαθητές να πάρουν μέρος προτείνοντας λύσεις δοκιμάζοντας ιδέες στη πράξη αντί στα λόγια. Είναι μια μορφή δηλαδή «αλληλεπιδραστικού» θεάτρου το οποίο χρησιμοποιεί τεχνικές που έχουν την αναφορά τους στο θέατρο Forum του Augusto Boal και στην πολύχρονη πείρα των προγραμμάτων Theatre-in-Education (T-I-E) της Βρετανίας.

Δεν αποσκοπούν στο να οδηγήσουν τους μαθητές να πάρουν τελεσίδικη θέση σε αμφιλεγόμενα θέματα όσο στο να αναδείξουν τις πολλές πλευρές με τις οποίες μπορεί να προσεγγιστεί ένα τέτοιο ζήτημα.

 

Η υλοποίηση σε σχολεία: το πρόγραμμα "Διαφυγές από κάθε εξάρτηση' περιλαμβάνει τα εξής μέρη:

Μέρος Α: Το εργαστήριο με θεατρικές ασκήσεις

προετοιμασίας: σωματικό ζέσταμα, παιχνίδια συνεργασίας, συντονισμού και επικοινωνίας. Θέατρο Εικόνων

Μέρος Β: Το Πακέτο Εξερεύνησης. Στοιχεία του σεναρίου της παράστασης που θα επακολουθήσει έχουν ενσωματωθεί στα αντικείμενα ενός πακέτου που εδώ παίρνει τη μορφή της σχολικής τσάντας της ηρωίδας.

Μέρος Γ: Η παράσταση  ΔΙΑ-ΦΥΓΕΣ. Πρόκειται για μια δομημένη αλλά με αρκετά στοιχεία αυτοσχεδιασμού εικοσάλεπτη παράσταση  που η Θ. Ο. έχει προετοιμάσει κατά το αρχικό στάδιο έρευνας και που παρουσιάζει σε 9 σκηνές. Παρακολουθούμε την παράλληλη πορεία της ηρωίδας με το περίγυρο της και τις εντάσεις, τα αδιέξοδα και τις  σχέσεις καταπίεσης που δημιουργούνται.

Μέρος Δ: Η Ανακριτική Καρέκλα. Τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να ανακρίνουν όσους χαρακτήρες επιθυμούν προκειμένου να κατανοήσουν πληρέστερα τα κίνητρα που τους οδήγησαν στη συγκεκριμένη συμπεριφορά

Μέρος Ε: Το Θέατρο Φόρουμ (Forum Theatre) Oι σκηνές της παράστασης ξαναπαίζονται. Αυτή τη φορά οι μαθητές φωνάζοντας ΣΤΟΠ σταματούν τη σκηνή όταν θεωρούν ότι υπάρχει δυνατότητα διαφορετικής αντίδρασης της πρωταγωνίστριας. Καλούνται να πάρουν τη θέση του «πρωταγωνιστή» και να παίξουν οι ίδιοι την πρότασή τους προσπαθώντας να οδηγήσουν τη σκηνή σε διαφορετικό, πιο ικανοποιητικό τέλος.

 

Οργάνωση: Δ/νση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατ. Αττικής

Συνεργαζόμενοι φορείς: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση

Αρχικός σχεδιασμός 2001: «Θεατροπαιδαγωγική Ομάδα ΑΤΡΥΤΟΝ» Θεατροπαιδαγωγοί: Γιάννα Πιτούλη, Χριστίνα Μουρατίδου, Μαρία Λούρου

Συντονιστής: Νίκος Γκόβας, Υπεύθυνος Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατ. Αττικής (μέχρι 1-7-2014)

2103576046

didanpep@sch.gr  

 

Σχολική χρονιά 2014-2015

18/12/2014 Παρουσίαση "Διαφυγές" Λύκειο Θρακομακεδόνων

Διδασκαλία: Νίκος Γκόβας Θεατροπαιδαγωγοί-ηθοποιοί:  Αποστολόπουλος Δημήτρης, Ελευθερία Πετράκη, Κοσσενάκη Νταιάννα.

 

Σχολική χρονιά 2012-2013

Διδασκαλία: Νίκος Γκόβας

Θεατροπαιδαγωγοί-ηθοποιοί:  Αποστολόπουλος Δημήτρης, Ιωάννου Ειρήνη, Κατσιαντώνης Νίκος, Κοσσενάκη Νταιάννα.

 

Ημερολόγιο Παρουσιάσεων 2012-2013:

26/4/2013 3ο Γυμνάσιο Γέρακα

17/4/2013 2ο Λύκειο Γέρακα

 

Επιμόρφωση-Σεμινάρια (σε συνεργασία με το Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση και την Ώσμωση)

24/2/13, 3/3/13, 10/3/13, 24/3/13, 31/3/13, 5/4/13, 7/4/13, 12/4/13, 14/4/13, 21/4/13

---------------------------------------------------------------------------

Σχολική χρονιά 2010-2011

Προσαρμογή-Υλοποίηση 2010-2011:

«Θεατροπαιδαγωγική Ομάδα δρΑΝ»: Χριστίνα Κρίθαρη, Αλίνα Σαπρανίδου, Χάρης Χιώτης

Διδασκαλία-Εμψύχωση: Νίκος Γκόβας

Τεχνική υποστήριξη: Γιάννα Παπαδοπούλου

Συνεργασία: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση, ΩΣΜΩΣΗ – Κέντρο Τεχνών και Διαπολιτισμικής Αγωγής, Κέντρο Πρόληψης Διέξοδος

Οργάνωση-Εφαρμογή: Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Αττικής-Πολιτιστικά Θέματα

Στήριξη: Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς -ΠΥΠΝ

Συντονιστής προγράμματος: Νίκος Γκόβας

Επιστημονικοί σύμβουλοι: Χριστίνα Ζώνιου ΔΕΠ Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Νίκος Γκόβας παιδαγωγός θεάτρου, υπεύθυνος Πολιτιστικών Θεμάτων ΔΔΕ Ανατ.Αττικής, Μαρία Λούρου θεατροπαιδαγωγός, Αργυρώ Κευγά ψυχολόγος Μελίνα Ελευθεριάδη κοινωνιολόγος

 

Ημερολόγιο Παρουσιάσεων 2010-2011

30 Απριλίου 2011: Κέντρο Πρόληψης ΔΙΕΞΟΔΟΣ, Δήμος Αχαρνών

21/3/2011 10ο Γυμνάσιο Αχαρνών

18/3/2011 1ο Γυμνάσιο Αρτέμιδας

18/3/2011 Λύκειο Αρτέμιδας

17/3/2011 12ο Γυμνάσιο Αχαρνών-Ολυμπιακό Χωριό

17/3/2011 6ο Λύκειο Αχαρνών-Ολυμπιακό Χωριό

15/3/2011 1ο ΕΠΑΛ Λαυρίου

14/3/2011 2ο Γυμνάσιο Καλυβίων-Λαγονήσι

14/3/2011 Γυμνάσιο Αναβύσσου

14/3/2011 2ο Λύκειο Καλυβίων-Λαγονήσι

11/3/2011 Μουσικό Λύκειο Παλλήνης

19/2/2011 2ο Γυμνάσιο Γέρακα

19/2/2011 2ο Λύκειο Παλλήνης

19/2/2011 1ο Λύκειο Γέρακα

4/2/2011 1ο ΕΠΑΛ Αχαρνών

31/1/2011 4ο Γυμνάσιο Αχαρνών

20/12/2010 7ο Λύκειο Αχαρνών

6/12/2010 Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Γέρακα

23/11/2010 Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Γέρακα

 

Σχόλια μαθητών-εκπαιδευτικών

«Η σημερινή ημέρα με έκανε να συνειδητοποιήσω και να σκεφτώ πως η ζωή είναι γεμάτη χαρές, λύπες και δυσκολίες. Χάρη σε εσάς κατάλαβα πώς έχω τη δύναμη να τις αντιμετωπίσω. Θα ήθελα και άλλα τέτοια προγράμματα. Μπράβο σας!» (μαθήτρια Λυκείου,  Αρτέμιδα)

«Το καλύτερο μάθημα της ζωής. Μακάρι να γινόταν κάθε μέρα έστω και για μια ώρα.» (μαθητής Λυκείου, Αχαρνές)

«…Το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν μένει μόνο στον προβληματισμό όπως είθισται. Αυτό που το κάνει ιδιαίτερα επιτυχημένο είναι η δυνατότητα που έχει με την δύναμη της θεατρικής διάδρασης να προσφέρει λύσεις με την μορφή εναλλακτικών συμπεριφορών οι οποίες ανοίγουν ορίζοντες στα προβληματισμένα μάτια των μαθητών μας και τους προετοιμάζει για την αντιμετώπιση αληθινών «σκληρών» καταστάσεων…» (εκπαιδευτικός, Υπεύθυνη Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού, Παλλήνη)

«Ένα μεγάλο αληθινό ευχαριστώ από μένα και τα παιδιά, για την  εξαιρετική εμπειρία που προσφέρατε σε όλους τους μαθητές και  σε μένα τη χαρά να ακούω και να βλέπω τα παιδία δημιουργικά και χαρούμενα» (εκπαιδευτικός Γυμνάσιου, Αχαρνές)

«Είδα μια δουλειά ώριμη και μεστή που στήθηκε με πολύ φροντίδα και μαστοριά, μια δουλειά ψαγμένη. Και είδα να φτάνει στο «δια ταύτα» χωρίς να καθοδηγεί, επιτρέποντας σε όλους όσους μετέχουν να δουν πολύ ξεκάθαρα ότι λύση έτοιμη δεν υπάρχει, ότι, παρά την χειραγώγηση της εποχής, ο καθένας βρίσκει και προτείνει στον εαυτό του τη δική του λύση, αναλαμβάνοντας ευθύνη για τον εαυτό του. …!» (εκπαιδευτικός, Υπεύθυνη Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων Ανατ. Αττικής)

 

Έρευνα & Επιμορφωτικά σεμινάρια για εκπαιδευτικούς 2010-2011:

2 Απριλίου 2011, Επιμορφωτικό Εργαστήριο-Παρουσίαση

στο 2ο Συμπόσιο Πολιτιστικών Θεμάτων της ΠΕΕΠΟΘΕ

19 Φεβρουαρίου 2011:  Επιμορφωτικό σεμινάριο σε εκπαιδευτικούς "Τεχνικές Θεάτρου Φόρουμ" & παρουσίαση του προγράμματος 

6 Δεκεμβρίου 2010, Επιμορφωτικό Σεμινάριο για εκπαιδευτικούς

"Τεχνικές Θεάτρου Φόρουμ" & παρουσίαση του προγράμματος σε εκπαιδευτικούς Φώτος ..εδώ!

5-8-12-17-23 Νοεμβρίου 2010: Έρευνα & Παρεμβάσεις της Θεατροπαιδαγωγικής Ομάδας "δρΑΝ".

 

----------------------------------------------------------------------

Σχολική χρονιά 2000-2001

Το πρόγραμμα "Διαφυγές" σχεδιάστηκε το 2000 από τη

«Θεατροπαιδαγωγική Ομάδα ΑΤΡΥΤΟΝ» & το

Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση

Θεατροπαιδαγωγοί: Γιάννα Πιτούλη, Χριστίνα Μουρατίδου, Μαρία Λούρου

Εφαρμογή 2000-2001:

Λύκειο Βάρης,

Λύκειο Βουλιαγμένης,

Λύκειο Βάρης

Οργάνωση- Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατ. Αττικής

Συντονισμός: Νίκος Γκόβας